چكيده

در عصر جهاني‌شدن؛ عرصه‌ی سياست و امنيت ملي از جهات مختلف بسيار تأثيرگذار است. رويكردهاي پوزيتيويستي و پست‌مدرن هر كدام روايت‌هاي خاص خود را از سرزمين و مشروعيت نظام سياسي ارائه مي‌دهند، و در اين راستا عناصري چون دولت ـ ملت، هويت ملي، ملي‌گرايي و غرور ملي دچار دگرگوني‌هاي مختلفي شده است. در بسیاری از نوشته‌ها این مفاهیم به جای یکدیگر استفاده می‌شوند؛ اما بار معنایی آنها با یکدیگر متفاوت است.

با افزايش ملت‌سازي و شكل‌گيري دولت ـ ملت‌ها جایگاه غرور ملی اهمیت پیدا کرده است، غرور ملی می‌‌تواند زمینه‌ساز حس مشترك ملي ـ ميهني بين شهروندان جامعه شود. در این مطالعه، مفهوم غرور ملی در 7 مرکز استان کشور به‌صورت پیمایشی مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که ارتباط معناداری بین متغیرهای اساسی رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد با مفهوم غرور ملی وجود دارد، به یک معنا 50 درصد از احساس غرور ملی وابسته به متغیرهای ذکر شده است.

 

كليد واژه‌ها: غرور ملی، هویت ملی، ناسیونالیسم، دولت ـ ملت، رضایت، احساس محرومیت، مشروعیت، احساس تبعیض

اطلاعات بیشتر

چكيده

بازگشت به خودِ چیزها، توصیه و قول مشهوری در پدیدارشناسی است که سنت‌های فکری در سده‌ی اخیر را تحت تأثیر قرار داده است. این نوشتار با به خدمت گرفتن برخی مفاهیم اساسی پدیدارشناسی، سعی در فهم مفهوم «‌ایران‌آگاهی» در ‌زیست‌جهان ایرانی دارد. این مقاله در چارچوب پدیدارشناسی تقویمی هوسرل و با نقد رویکردهای مدرنیستی نسبت با تاریخِ ملی، می‌کوشد تا کاربست پدیدارشناسی برای استمرار تاریخی «ایران» در قالب مفهوم ‌ایران‌آگاهی نشان دهد. ایران به مثابه‌ی موضوع شناخت، برای ایرانیان، همواره در حضور و غیاب بوده است. این نوشتار درصدد است با درآمدی پدیدارشناسانه، شناخت ما از ایران را با مفهوم روی‌آورندگی گسترش دهد و ایران را به‌عنوان یک ابژه‌ی روی‎آوردی و متعلق شناخت، قابل فهم سازد. تمرکز بحث معطوف به دوران آغازین ورود مدرنیته به ایران و مواجهه‌ی ایرانیان با «دیگری» با عنوان غرب است.

 

كليد واژه‌ها: پدیدارشناسی، روی‎آورندگی، ابژه‌ی روی‎آوردی، هویت ملی، دوره معاصر.

اطلاعات بیشتر

چكيده

ظهور عقلانیت جدید و برآمدنِ تمدنِ از آنِ خود کننده‌ی آن، از تأثیرگذارترین پدیده‌های تاریخ بشری است. متعاقباً برخورد این تمدن با عالَم تاریخی ما نیز مهم‌‌ترین مسأله معاصر ماست. متفکران ایرانی از پیش از انقلاب مشروطه تاکنون هر یک از نظرگاه خود به مسأله «سنت و تجدد» اندیشیده و صورت‌بندی خاص خود را ارائه داده‌اند. این متفکران در طیفی وسیع، که از مخالفان سنت و مدافعان تجدد تا مدافعان سنت و مخالفان تجدد و نیز «وحدت اندیشان» را شامل می‌شود، قرار می‌گیرند. یکی از پیشگامانِ روشنفکرانِ مخالف با تقلیدِ تمام از غرب و مدافع احیای هویت‌ملی، سیدفخرالدین شادمان است. وی پیش از روشنفکران مهم دهه‌ی چهل شمسی، نظیر جلال آل احمد و علی شریعتی، ضمن فهم اجتناب‌ناپذیری مدرنیته و هشدار نسبت به انفعال و رویگردانی از آن، به نقد تجددگراییِ مطلق (به تعبیر نسل بعدی: غرب‌زدگی) می‌پردازد و از ضرورت حفظ هویت ملی و سرمایه‌های تاریخی ایران سخن می‌گوید. همین فضلِ تقدم اوست که پژوهش بر اندیشه او را ضروری می‌سازد. این مقاله درصدد است تا برپایه‌ی برداشتی اسپریگنزی از اندیشه سیاسی و نگاهی اسکینری به «مسأله روش»، با تحلیل مهم‌ترین آثار شادمان، به سؤال چگونگی مواجهه شادمان با مدرنیته بپردازد و درک وی از مشکله «سنت و تجدد» را تبیین کند و سپس به ارزیابی انتقادی آن بپردازد و بصیرت‌های نهفته در آن و نیز محدودیت‌هایش را آشکار سازد.

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

پیوستگی و پیوند ابعاد هویت با هویت ملی، از جمله رهیافت‌های نرم‌افزاری مهم و اثرگذار در بقا و تداوم کشور ـ ملت‌ها به‌شمار می‌رود. از عوامل مهم در قوام هویت ملی تعاملات میان مردم در سطوح مختلف جغرافیایی است که از گذار آن آشنایی گروه‌های تشکیل دهنده‌ی ملت از داشته‌ها و اشتراکات فرهنگی خود می‌تواند در تقویت همگرایی ملی اثرگذار شود. از این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی این مسأله است که پهنه‌ی روابط و نوع ارتباط هویتی ایرانیان متمایل به کدام سطح هویتی است.

روش تحقیق از نوع پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه‌ی محقق ساخته است. بدین منظور جامعه‌ی آماری این پژوهش، تمامی افراد 18 تا 65 سال ساکن مراکز 31 استان کشور در سال 1393 است که از میان آنها براساس فرمول کوکران و نمونه‌گیری چند مرحله‌ای با توجه به جمعیت مرکز هر استان 15040 نفر به‌عنوان نمونه‌ی آماری انتخاب شده‌اند. نتایج حاصل از سنجش رابطه‌ی پهنه‌ی روابط با دیگران و ابعاد هویت (هویت ملی، محلی و مدرن) نشان داد که با هویت ملی و مدرن رابطه دارد اما با هویت محلی رابطه ندارد. بنابراین، هر چقدر افراد از پهنه‌ی روابط بالاتری برخوردار بوده‌اند نسبت به هویت ملی گرایش بالاتر و نسبت به هویت مدرن گرایش پایین‌تری داشته‌اند. بنابراین تقویت پهنه‌ی روابط افراد با یکدیگر از یک‌سو منجر به افزایش گرایش نسبت به هویت ملی و از سوی دیگر باعث کاهش گرایش به هویت مدرن می‌شود.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، پهنه‌ی‌ روابط، تعامل محیطی، ایران

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

هویت ملی از موضوعات محوری است و راه‌های ایجاد وفاق و همدلی، انسجام و همبستگی اجتماعی و استمرار در فرایندهای تعلق و هویت‌یابی از مهم‌ترین دغدغه‌های سیاست‌گذاری به شمار می‌رود. شناسایی مبانی هویت‌بخش و همبستگی ساز،‌ روش‌های ایجاد احساس تعلق، تعهد و وفاداری به جامعه، چگونگی استمرار و رفع موانع تحقق و تداوم آن ضرورتی انکارناپذیر است.

مؤسسه مطالعات ملی، با سابقه چندین دهه فعالیت و حضور مستمر علمی در مسائل و مباحث مربوط به هویت و هویت ملی، بر آن شد تا برای کمک به برنامه‌ریزان و تصمیم‌سازان کشور در حوزه سیاست‌گذاری تنوع فرهنگی، پیمایشی را در سطح ملی انجام دهد. بر این اساس، پژوهشی با عنوان «سنجش هویت جمعی ایرانیان» با حجم نمونه 15034 نفر از افراد 18 الی 65 ساله در سطح کشور (31 استان) در دی و بهمن 1393 انجام گرفت. یکی از متغیرهای این سنجش «دین‌داری»، در چهار بعد شناختی، اعتقادی، عاطفی و مناسکی بود. در مقاله حاضر به توصیف نتایج سنجش این بعد از هویت جمعی ایرانیان پرداخته‌ شده است.

سؤال‌های تحقیق عبارت‌اند از: کم و کیف متغیر دین‌داری نزد شهروندان ایرانی چگونه است؟ و کدام‌یک از ابعاد متغیر دین‌داری نزد شهروندان ایرانی رجحان و برجستگی بیشتری دارد؟ نتایج تحقیق نشان می‌دهد که گرایش دینی و دین‌داری در جامعه ایران بالا است و در میان چهار بعد دین‌داری به ترتیب؛ بعد شناختی، بعد اعتقادی، بعد عاطفی و بعد مناسکی دارای اولویت و اهمیت است.

 

كليد واژه‌ها: هویت جمعی ایرانیان، هویت ملی، دین، دین‌داری.

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

ورزش از یک‌سو بستری برای ساخت، گسترش و نفوذ هویت ملی بوده است و از سوی دیگر این دولت‌ها و جنبش‌های هویت‌طلب بودند که به تقویت، گسترش و نفوذ ورزش مدرن کمک کردند. در این پژوهش با هدف بررسی نقش ورزش در فرآیند شکل‌گیری هویت ملی و در پاسخ به سؤال اصلی تحقیق، مبنی بر چگونگی تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هویت ملی بر ورزش در ایران، با 28 نفر از کارشناسان، استادان دانشگاهی و ورزشکاران از منظر مفاهیمی همچون غرور ملی، تحکیم ایدئولوژی، تبلیغات سیاسی مصاحبه عمیق انجام گرفت؛ سپس با استفاده از روش‌شناسی کیفی و با تفسیر معنایی پاسخ مشارکت‌کنندگان از طریق استخراج مفاهیم اقدام به ساخت سیر داستانی مفاهیم کرده و با تفکیک عوامل زمینه‌ای، همسو و دخیل در ساختار مذکور، یک مدل نظری از رابطه هویت ملی و ورزش ارائه شد.

نتیجه‌ی تحقیق نشان می‌دهد ورزش می‌تواند همبستگی ملی را تقویت کند و با ایجاد غرور ملی و گره زدن علایق گروه‌های مختلف جامعه باعث همبستگی و وفاق در داخل کشور و قدرت‌نمایی در عرصه بین‌الملل شود.

 

كليد واژه‌ها: ورزش، هویت، هویت ملی، همبستگی ملی

اطلاعات بیشتر

 چكيده

برخلاف دوره مدرن اولیه که «خود» در سطح دولت ملت‌ها تثبیت و هویت‌یابی می‌شد؛ امروزه جهانی‌شدن و قلمروزدایی شدن به نوعی سیالیت هویت‌یابی اجتماعی انجامیده است. درا ین وضعیت یکی از مهم‌ترین چالش‌های علمی و سیاست‌گذاری بحث نسبت و رابطه‌ی هویت‌یابی‌های اجتماعی ملی و جهانی و میزان تعلق و تعهد به آنان است.

پژوهش حاضر با روش کمی و پیمایشی، برجستگی مؤلفه‌ها و همبستگیِ هویت‌های ملی و جهانی را بین 400 نفر از دانشجویان لُر دانشگاه یاسوج بررسی کرده است. روش نمونه‌گیری، روش چند مرحله‌ای طبقه‌ای بوده است. براساس نتایج تحقیق، پاسخگویان، ادبیات و اشعار ملی، و سبک پوشش غربی را برجسته‌ترین مؤلفه‌های هویت‌های ملی و جهانی دانسته‌اند. آنها بیشترین تعهد و تعلقِ خاطر را به ترتیب، به هویت ملی و جهانی داشته‌اند. براساس نتایج تحقیق می‌توان گفت اگر هویت‌ها را متشکل از عناصر متعددی در نظر بگیریم، پاسخگویان در انتخاب هر یک از عناصر مربوط به هویت‌های ملی و جهانی «گزینشی» عمل می‌کنند و رابطه‌ی بین انواع هویت‌ها از نوع تضاد یا همنشینی نیست. در مقابل، اگر هویت‌ها را به‌عنوان کلیت‌های یکپارچه و منسجم در نظر بگیریم، رابطه‌ی بین آنها از نوع رابطه‌ی تضاد و قدرت/ مقاومت است.

 كليد واژه‌ها: برجستگی هویتی، هویت ملی، هویت جهانی، دانشجویان لُر 

اطلاعات بیشتر

صفحه1 از2

     |    |    | |  

 | | | |

ورود به سامانه