چكيده

هویت ملی از مفاهیم اساسی نظم سیاسی اجتماعی است که با ویژگی‌های همبستگی ملی و انسجام نظام سیاسی نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای در عرصه‌های مختلف جامعه دارد. از سویی در پرتو پيشرفت حيرت‌انگيز فناوري‌هاي نوظهور و تغييرات عميق و شتابان جهاني، مدیران و سیاست‌گذاران کشورها کوشیدند به‌رغم تغییرات اجتناب‌ناپذیر بین‌المللی‌شدن، کشورشان را از تهدیدات جدی مصون بدارند تا آينده‌ي مطلوب و كم خطري براي کشورخود بسازند. هدف نوشتار حاضر، رصد تحولات هويت ملی در ده سال آينده ايران است و نیز درصددِ پاسخ به این پرسش اصلی است که سناریوهای محتمل هویت ملی ایران تا یک دهه آینده چه خواهند بود؟ روش‌های شبه دلفی، مصاحبه، پویش محیطی، تحلیل تأثیر متقاطع و سناریونویسی از تکنیک‌های آینده‌پژوهی است که در مقاله حاضر برای تدوین سناریوهای هویت ملی در افق زمانی 10سال آینده استفاده شده‌اند. یافته‌های مقاله شامل سناریوهای سه‌گانه خوش‌بینانه، میانه و بدبینانه است و نشان می‌دهد که هویت مدرن، توسعه و کارآمدی و تساهل و مدارا، عدم قطعیت‌هایِ کلیدیِ تأثیرگذار بر هویت ملی ایران در ده سال آینده است. از نظر خبرگان مشارکت کننده وقوع سناریوی میانه محتمل‌تر است.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، آینده‌پژوهی، پیش‌ران، ماتریس تأثیر متقابل، عدم قطعیت، پویش محیطی، سناریونویسی.

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

متأثر از تحولات گسترده جهانی، مقوله هویت، به مثابه موضوعی مهم در پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی و نیز سیاست‌گذاری‌های کلان، با بازنمودهایی گوناگون همراه بوده است. این اهمیت سبب شده تا نظام‌های سیاسی به این مقوله نگاهی ویژه داشته باشند، که تجلی آن را می‌‌‌توان در حوزه آموزش زبان یافت. یافته‌ها مبیِنّ آن است با وجود آن‌که این مقوله در بررسی برخی کتاب‌های درسی نمود دارد، این موضوع کمتر در کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی که خود می‌تواند حامل هویت و فرهنگ بیگانه باشد، بررسی شده است. در این مقاله، به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی محتوا و تصاویر کتاب‌های نوانتشاریافته زبان انگلیسی پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توجه به مقوله هویت ملی، به‌عنوان یکی از شاخص‌‌ترین انواع هویت، در کتاب‌های جدید جایگاهی ویژه یافته است که می‌توان مبانی آن را در بهره‌گیری از رویکرد نوظهور آموزش انتقادی در حوزه آموزش زبان انگلیسی یافت.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، سیاستگذاری فرهنگی، زبان انگلیسی، کتاب درسی، آموزش انتقادی

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

ادبيات توسعه در ايران در سال‌هاي اخير شاهد ظهور مفاهيمي از قبيل محلي‌گرايي، بومي‌گزيني و غیره بوده که داراي بار مثبت براي توسعه پايدار ايران پنداشته شده است. اگرچه نمي‌توان از برخي وجوه و پيامدهاي مثبت رويكردهاي بومي‌سازي و محلي‌گرايي جهت مديريت و توسعه كشورها چشم‌پوشي کرد، اما اجراي سياست‌هايي از اين دست براي جوامعي چون ايران بدون در نظر گرفتن برخي الزامات سياست داخلي مي‌تواند تبعات ناخوشايندي را در بلندمدت به دنبال داشته باشد. از جمله طرح‌هايي كه در سال‌هاي اخير در راستاي تسهيل تحصيلات عاليه و برخي اهداف اجتماعي در ايران به مورد اجرا گذاشته شده است، طرح بومي‌گزيني دانشگاه‌ها است. اين طرح در مرداد ماه سال 1387 به پيشنهاد وزارت علوم، به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد.

مسؤولان ذيربط از جمله وزارت علوم و سازمان سنجش كشور دلايل مختلفي را در دفاع از اين طرح ارائه مي‌كنند كه محور آنها عبارتند از: كاهش آسيب‌هاي اجتماعي و فرهنگي در محيط‌هاي خوابگاهي، كاهش هزينه‌هاي دانشگاه‌ها و دانشجويان، برقراري نوعي عدالت آموزشي و غیره. اين‌كه استدلال متوليان امر در دفاع از بومي‌گزيني تا چه حد قابل دفاع است، موضوع بحث این مقاله نيست، بلكه اين نوشتار در پي آن است تا نشان دهد آنچه در طرح بومي‌گزيني مورد غفلت واقع شده، آثار و پيامدهاي آن در حوزه انسجام اجتماعي و وحدت و هويت ملي ايرانيان است.

 كليد واژه‌ها: بومی‌گزینی، اقوام ایرانی،سیاستگذاری‌قومی،انسجام اجتماعی، هویت‌ملی

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

در عصر جهاني‌شدن؛ عرصه‌ی سياست و امنيت ملي از جهات مختلف بسيار تأثيرگذار است. رويكردهاي پوزيتيويستي و پست‌مدرن هر كدام روايت‌هاي خاص خود را از سرزمين و مشروعيت نظام سياسي ارائه مي‌دهند، و در اين راستا عناصري چون دولت ـ ملت، هويت ملي، ملي‌گرايي و غرور ملي دچار دگرگوني‌هاي مختلفي شده است. در بسیاری از نوشته‌ها این مفاهیم به جای یکدیگر استفاده می‌شوند؛ اما بار معنایی آنها با یکدیگر متفاوت است.

با افزايش ملت‌سازي و شكل‌گيري دولت ـ ملت‌ها جایگاه غرور ملی اهمیت پیدا کرده است، غرور ملی می‌‌تواند زمینه‌ساز حس مشترك ملي ـ ميهني بين شهروندان جامعه شود. در این مطالعه، مفهوم غرور ملی در 7 مرکز استان کشور به‌صورت پیمایشی مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که ارتباط معناداری بین متغیرهای اساسی رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد با مفهوم غرور ملی وجود دارد، به یک معنا 50 درصد از احساس غرور ملی وابسته به متغیرهای ذکر شده است.

 

كليد واژه‌ها: غرور ملی، هویت ملی، ناسیونالیسم، دولت ـ ملت، رضایت، احساس محرومیت، مشروعیت، احساس تبعیض

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی و شناخت تأثیر فضای مجازی با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی مجازی و اینترنت بر هویت ملی انجام شده است. این پژوهش با روش پیمایشی و در بین دانشجویان دانشگاه سیستان و بلوچستان و با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی انجام شده است. روایی و اعتبار به کمک آلفای کرونباخ و اعتبار صوری حاصل شد و هم‌‌چنین برای آزمون اعتبار مدل پژوهش از نرم‌افزار آموس استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای Spss و Amos تجزیه ‌و تحلیل شدند. نتایج معادلات ساختاری نشان می‌دهد که متغیّرهای میزان استفاده از اینترنت، میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و سابقه استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی تأثیر معناداری بر هویت ملی دارند، و میزان این تأثیر به ترتیب برابر با 331/0- ، 257/0- و 163/0- است؛ بر این اساس می‌توان گفت که تعامل در شبکه‌های اجتماعی مجازی تأثیر معنادار معکوسی بر هویت ملی کاربران دارد.

 

كليد واژه‌ها: فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی مجازی، دانشجویان، هویت ملی

 

اطلاعات بیشتر

چكيده

بازگشت به خودِ چیزها، توصیه و قول مشهوری در پدیدارشناسی است که سنت‌های فکری در سده‌ی اخیر را تحت تأثیر قرار داده است. این نوشتار با به خدمت گرفتن برخی مفاهیم اساسی پدیدارشناسی، سعی در فهم مفهوم «‌ایران‌آگاهی» در ‌زیست‌جهان ایرانی دارد. این مقاله در چارچوب پدیدارشناسی تقویمی هوسرل و با نقد رویکردهای مدرنیستی نسبت با تاریخِ ملی، می‌کوشد تا کاربست پدیدارشناسی برای استمرار تاریخی «ایران» در قالب مفهوم ‌ایران‌آگاهی نشان دهد. ایران به مثابه‌ی موضوع شناخت، برای ایرانیان، همواره در حضور و غیاب بوده است. این نوشتار درصدد است با درآمدی پدیدارشناسانه، شناخت ما از ایران را با مفهوم روی‌آورندگی گسترش دهد و ایران را به‌عنوان یک ابژه‌ی روی‎آوردی و متعلق شناخت، قابل فهم سازد. تمرکز بحث معطوف به دوران آغازین ورود مدرنیته به ایران و مواجهه‌ی ایرانیان با «دیگری» با عنوان غرب است.

 

كليد واژه‌ها: پدیدارشناسی، روی‎آورندگی، ابژه‌ی روی‎آوردی، هویت ملی، دوره معاصر.

اطلاعات بیشتر

چكيده

هدف اصلی این مقاله، ارائه مدلی تحلیلی از فرآیند ساخت معنای هویت ملی نزد ایرانیان است. فرض اصلی در این مقاله آن است که منبع معنایی هویت ملی را حافظه جمعی شکل می‌دهد، که از طریق ساخت روایت جمعی، انسجام لازم را برای تداوم طی زمان پدید می‌آورد. به این ترتیب، نیروی اجتماعی که فردی ایرانی را به ملت ایران پیوند می‌دهد حافظه جمعی است که در شکل روایت‌های جمعی به هویت ایرانی شکل می‌دهد. برای ساخت مدل نظری تحقیق از تلفیق رویکردهای نظری حافظه جمعی هالبواکس، هویت راویی ریکور و هویت ایرانی اشرف استفاده شد. با کاربست این مدل، افزون بر فهم واقعیت اجتماعی سیر تکوینی هویت ایرانی، تفسیر جدیدی از آخرین یافته‌های تجربی موجود در زمینه احساس هویت ملی در میان ایرانیان به دست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که امروزه در جامعه، معنا و درک مشترک از ایرانی بودن و به عبارتی هویت ایرانی در قالب روایتی تاریخی‌نگر است. در این روایت نمادها، اسطوره‌ها و خاطرات جمعی، به‌عنوان میراث نمادین مردم مناطق مختلف ایران در ساخت هویت ملی مدرن ایرانی بازپیکربندی می‌شوند.

 

كليد واژه‌ها: حافظه جمعی، هویت ملی،هویت ایرانی، روایت ملی، هویت روایی

اطلاعات بیشتر

چكيده

ظهور عقلانیت جدید و برآمدنِ تمدنِ از آنِ خود کننده‌ی آن، از تأثیرگذارترین پدیده‌های تاریخ بشری است. متعاقباً برخورد این تمدن با عالَم تاریخی ما نیز مهم‌‌ترین مسأله معاصر ماست. متفکران ایرانی از پیش از انقلاب مشروطه تاکنون هر یک از نظرگاه خود به مسأله «سنت و تجدد» اندیشیده و صورت‌بندی خاص خود را ارائه داده‌اند. این متفکران در طیفی وسیع، که از مخالفان سنت و مدافعان تجدد تا مدافعان سنت و مخالفان تجدد و نیز «وحدت اندیشان» را شامل می‌شود، قرار می‌گیرند. یکی از پیشگامانِ روشنفکرانِ مخالف با تقلیدِ تمام از غرب و مدافع احیای هویت‌ملی، سیدفخرالدین شادمان است. وی پیش از روشنفکران مهم دهه‌ی چهل شمسی، نظیر جلال آل احمد و علی شریعتی، ضمن فهم اجتناب‌ناپذیری مدرنیته و هشدار نسبت به انفعال و رویگردانی از آن، به نقد تجددگراییِ مطلق (به تعبیر نسل بعدی: غرب‌زدگی) می‌پردازد و از ضرورت حفظ هویت ملی و سرمایه‌های تاریخی ایران سخن می‌گوید. همین فضلِ تقدم اوست که پژوهش بر اندیشه او را ضروری می‌سازد. این مقاله درصدد است تا برپایه‌ی برداشتی اسپریگنزی از اندیشه سیاسی و نگاهی اسکینری به «مسأله روش»، با تحلیل مهم‌ترین آثار شادمان، به سؤال چگونگی مواجهه شادمان با مدرنیته بپردازد و درک وی از مشکله «سنت و تجدد» را تبیین کند و سپس به ارزیابی انتقادی آن بپردازد و بصیرت‌های نهفته در آن و نیز محدودیت‌هایش را آشکار سازد.

 

اطلاعات بیشتر

صفحه1 از3

     |    |    | |  

 | | | |

انتخاب زبان

ورود به سامانه