چكيده

هویت ملی از مفاهیم اساسی نظم سیاسی اجتماعی است که با ویژگی‌های همبستگی ملی و انسجام نظام سیاسی نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای در عرصه‌های مختلف جامعه دارد. از سویی در پرتو پيشرفت حيرت‌انگيز فناوري‌هاي نوظهور و تغييرات عميق و شتابان جهاني، مدیران و سیاست‌گذاران کشورها کوشیدند به‌رغم تغییرات اجتناب‌ناپذیر بین‌المللی‌شدن، کشورشان را از تهدیدات جدی مصون بدارند تا آينده‌ي مطلوب و كم خطري براي کشورخود بسازند. هدف نوشتار حاضر، رصد تحولات هويت ملی در ده سال آينده ايران است و نیز درصددِ پاسخ به این پرسش اصلی است که سناریوهای محتمل هویت ملی ایران تا یک دهه آینده چه خواهند بود؟ روش‌های شبه دلفی، مصاحبه، پویش محیطی، تحلیل تأثیر متقاطع و سناریونویسی از تکنیک‌های آینده‌پژوهی است که در مقاله حاضر برای تدوین سناریوهای هویت ملی در افق زمانی 10سال آینده استفاده شده‌اند. یافته‌های مقاله شامل سناریوهای سه‌گانه خوش‌بینانه، میانه و بدبینانه است و نشان می‌دهد که هویت مدرن، توسعه و کارآمدی و تساهل و مدارا، عدم قطعیت‌هایِ کلیدیِ تأثیرگذار بر هویت ملی ایران در ده سال آینده است. از نظر خبرگان مشارکت کننده وقوع سناریوی میانه محتمل‌تر است.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، آینده‌پژوهی، پیش‌ران، ماتریس تأثیر متقابل، عدم قطعیت، پویش محیطی، سناریونویسی.

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

وقایع عصر مشروطه تمامی جنبه‌های زندگی اجتماعی از جمله ادبیات را تحت تأثیر قرار داده بود، شاعران این دوره در نقش مصلحان اجتماعی ظاهر شدند و محتوای شعرشان را در خدمت بسط اندیشه‌های جدید به‌ویژه هویت ملی و ملی‌گرایی قرار دادند که در نتیجه شعر از حالت ذهنیت‌گرایی بیرون آمد و حالت عینیت‌گرا و رئالیستی یافت. در این مقاله به شیوه‌ توصیفی ـ تحلیلی عناصر و مؤلفه‌های هویت ملی در شعر شاعران برجسته‌ی عصر مشروطه ایران بررسی شده است و چهار مؤلفه مهم هویّت ملی: یعنی زبان، تاریخ و فرهنگ، سرزمین و دین در شعر این شاعران مقایسه شده است. در نهایت این نتیجه به دست آمد که از میان مؤلفه‌های هویت ملی در شعر شاعران عصر مشروطه، مؤلفه‌ی توجّه به سرزمین و وطن بیشترین و مؤلفه‌ی زبان، کم‌ترین است؛ امّا دین اسلام نیز به دلیل حضور تاریخی و مبارزه با استعمار در میان شاعران عصر مشروطه به‌عنوان یکی از عناصر هویت ملی مورد توجّه قرار گرفته است. از این روی هویّت ملّی و ناسیونالیسم ایرانی برخلاف نوع اروپایی نه تنها ضدّ دین نبوده، بلکه رنگ دینی هم داشته است.

 

كليد واژه‌ها: ادبیات معاصر، هویت ملی، مشروطه، شعر فارسی


 

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

متأثر از تحولات گسترده جهانی، مقوله هویت، به مثابه موضوعی مهم در پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی و نیز سیاست‌گذاری‌های کلان، با بازنمودهایی گوناگون همراه بوده است. این اهمیت سبب شده تا نظام‌های سیاسی به این مقوله نگاهی ویژه داشته باشند، که تجلی آن را می‌‌‌توان در حوزه آموزش زبان یافت. یافته‌ها مبیِنّ آن است با وجود آن‌که این مقوله در بررسی برخی کتاب‌های درسی نمود دارد، این موضوع کمتر در کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی که خود می‌تواند حامل هویت و فرهنگ بیگانه باشد، بررسی شده است. در این مقاله، به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی محتوا و تصاویر کتاب‌های نوانتشاریافته زبان انگلیسی پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توجه به مقوله هویت ملی، به‌عنوان یکی از شاخص‌‌ترین انواع هویت، در کتاب‌های جدید جایگاهی ویژه یافته است که می‌توان مبانی آن را در بهره‌گیری از رویکرد نوظهور آموزش انتقادی در حوزه آموزش زبان انگلیسی یافت.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، سیاستگذاری فرهنگی، زبان انگلیسی، کتاب درسی، آموزش انتقادی

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت مؤلفه‌های هویت ملی در کتاب‌های درسی پایه دوازدهم متوسطه نظری انجام‌ شده است. این پژوهش توصیفی و از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش، شامل همه‌ی کتاب‌های درسی پایه دوازدهم است که در سال1397 چاپ‌شده است. شش عنوان کتاب تحلیل فرهنگی، دین و زندگی، هویت اجتماعی، فارسی 3، نگارش 3 و تاریخ 3 به‌صورت هدفمند در نمونه قرار گرفت. ابزار اندازه‌گیری، چک‌لیست (سیاهه‌وارسی) تحلیل محتوای محقق ساخته بوده است و نتایج پژوهش با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی بررسی شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که در کتاب‌های درسی پایه دوازدهم، به برخی از ابعاد و مؤلفه‌های هویت ملی توجه کافی نشده است. فراوانی مؤلفه‌های هویت ملی در کتاب‌های درسی پایه دوازدهم رشته علوم انسانی به‌طور معناداری بالاتر از کتاب‌های درسی رشته‌های تجربی و ریاضی بوده است.

 كليد واژه‌ها: هویت ملی، کتاب‌های درسی، پایه دوازدهم، تحلیل محتوا

 

 

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

ادبيات توسعه در ايران در سال‌هاي اخير شاهد ظهور مفاهيمي از قبيل محلي‌گرايي، بومي‌گزيني و غیره بوده که داراي بار مثبت براي توسعه پايدار ايران پنداشته شده است. اگرچه نمي‌توان از برخي وجوه و پيامدهاي مثبت رويكردهاي بومي‌سازي و محلي‌گرايي جهت مديريت و توسعه كشورها چشم‌پوشي کرد، اما اجراي سياست‌هايي از اين دست براي جوامعي چون ايران بدون در نظر گرفتن برخي الزامات سياست داخلي مي‌تواند تبعات ناخوشايندي را در بلندمدت به دنبال داشته باشد. از جمله طرح‌هايي كه در سال‌هاي اخير در راستاي تسهيل تحصيلات عاليه و برخي اهداف اجتماعي در ايران به مورد اجرا گذاشته شده است، طرح بومي‌گزيني دانشگاه‌ها است. اين طرح در مرداد ماه سال 1387 به پيشنهاد وزارت علوم، به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد.

مسؤولان ذيربط از جمله وزارت علوم و سازمان سنجش كشور دلايل مختلفي را در دفاع از اين طرح ارائه مي‌كنند كه محور آنها عبارتند از: كاهش آسيب‌هاي اجتماعي و فرهنگي در محيط‌هاي خوابگاهي، كاهش هزينه‌هاي دانشگاه‌ها و دانشجويان، برقراري نوعي عدالت آموزشي و غیره. اين‌كه استدلال متوليان امر در دفاع از بومي‌گزيني تا چه حد قابل دفاع است، موضوع بحث این مقاله نيست، بلكه اين نوشتار در پي آن است تا نشان دهد آنچه در طرح بومي‌گزيني مورد غفلت واقع شده، آثار و پيامدهاي آن در حوزه انسجام اجتماعي و وحدت و هويت ملي ايرانيان است.

 كليد واژه‌ها: بومی‌گزینی، اقوام ایرانی،سیاستگذاری‌قومی،انسجام اجتماعی، هویت‌ملی

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

در عصر جهاني‌شدن؛ عرصه‌ی سياست و امنيت ملي از جهات مختلف بسيار تأثيرگذار است. رويكردهاي پوزيتيويستي و پست‌مدرن هر كدام روايت‌هاي خاص خود را از سرزمين و مشروعيت نظام سياسي ارائه مي‌دهند، و در اين راستا عناصري چون دولت ـ ملت، هويت ملي، ملي‌گرايي و غرور ملي دچار دگرگوني‌هاي مختلفي شده است. در بسیاری از نوشته‌ها این مفاهیم به جای یکدیگر استفاده می‌شوند؛ اما بار معنایی آنها با یکدیگر متفاوت است.

با افزايش ملت‌سازي و شكل‌گيري دولت ـ ملت‌ها جایگاه غرور ملی اهمیت پیدا کرده است، غرور ملی می‌‌تواند زمینه‌ساز حس مشترك ملي ـ ميهني بين شهروندان جامعه شود. در این مطالعه، مفهوم غرور ملی در 7 مرکز استان کشور به‌صورت پیمایشی مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که ارتباط معناداری بین متغیرهای اساسی رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد با مفهوم غرور ملی وجود دارد، به یک معنا 50 درصد از احساس غرور ملی وابسته به متغیرهای ذکر شده است.

 

كليد واژه‌ها: غرور ملی، هویت ملی، ناسیونالیسم، دولت ـ ملت، رضایت، احساس محرومیت، مشروعیت، احساس تبعیض

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

یکی از ابعاد مهم شهروندي، فرهنگ شهروندي است. ایجاد، گسترش و تعمیق فرهنگ و اخلاقیات شهروندي می‌تواند گره‌گشاي بسیاري از مسائل شهري و اجتماعی باشد که کشورهاي در حال توسعه با آن مواجه‌اند. در این راستا هدف این پژوهش بررسی ارتباط هویت ملی و فرهنگ شهروندی است. در زمینه‌ی فرهنگ شهروندي، شش مؤلفه‌ی، مشارکت‌جویی، رفتارهاي مدنی، عام‌گرایی، مسؤوولیت‌پذیري، نوع‌دوستی، گرایش به پیروي از قانون، براي سنجش این مفهوم در نظر گرفته شد. روش پژوهش به شیوه‌ی پیمایشی طراحی شد. از شیوه‌ی نمونه‌گیری احتمالی متناسب با حجم و نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد، که در آن 625 نفر از شهروندان بالاي 18 سال کلانشهر شیراز مشارکت داشتند. در این نوشتار به دنبال ارتباط بین هویت ملی و ابعاد آن، هویت اجتماعی، هویت سیاسی، هویت فرهنگی، هویت تاریخی، هویت زبانی، هویت جغرافیایی، هویت دینی، به‌عنوان متغيّرهای مستقل و پایبندی به فرهنگ شهروندی به‌عنوان متغيّر وابسته پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که بین هویت ملی (479/0) و ابعاد آن هویت اجتماعی (409/0)، هویت سیاسی (408/0)، هویت فرهنگی (446/0)، هویت تاریخی (382/0)، هویت جغرافیایی (386/0)، هویت دینی (370/0) و هویت زبانی (257/0) با پایبندی به فرهنگ شهروندی رابطه معنادار و مثبت و مستقیم وجود دارد.

 

كليد واژه‌ها: شهروندی فرهنگ شهروندی ، هویت ملی، کلان شهر شیراز

 

 

اطلاعات بیشتر

 

چكيده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی و شناخت تأثیر فضای مجازی با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی مجازی و اینترنت بر هویت ملی انجام شده است. این پژوهش با روش پیمایشی و در بین دانشجویان دانشگاه سیستان و بلوچستان و با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی انجام شده است. روایی و اعتبار به کمک آلفای کرونباخ و اعتبار صوری حاصل شد و هم‌‌چنین برای آزمون اعتبار مدل پژوهش از نرم‌افزار آموس استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای Spss و Amos تجزیه ‌و تحلیل شدند. نتایج معادلات ساختاری نشان می‌دهد که متغیّرهای میزان استفاده از اینترنت، میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و سابقه استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی تأثیر معناداری بر هویت ملی دارند، و میزان این تأثیر به ترتیب برابر با 331/0- ، 257/0- و 163/0- است؛ بر این اساس می‌توان گفت که تعامل در شبکه‌های اجتماعی مجازی تأثیر معنادار معکوسی بر هویت ملی کاربران دارد.

 

كليد واژه‌ها: فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی مجازی، دانشجویان، هویت ملی

 

اطلاعات بیشتر

صفحه1 از4

     |    |    | |  

 | | | |

انتخاب زبان

ورود به سامانه